ΕΘΝΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΠΑΘΟΓΟΝΩΝ ΜΥΚΗΤΩΝ
Hellenic Collection of Pathogenic Fungi
Hellenic Collection of Pathogenic Fungi
Η Εθνική Συλλογή Παθογόνων Μυκήτων της Ελλάδας - UOA/HCPF (University of Athens / Hellenic Collection of Pathogenic Fungi), (ακρωνύμιο: UOA/HCPF), ιδρύθηκε το 1995 και αποτελεί μία οργανωμένη συλλογή καλλιεργειών παθογόνων μυκήτων που λειτουργεί στο πλαίσιο της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, υπό την επιστημονική εποπτεία του Εργαστηρίου Μικροβιολογίας. Αποτελεί την κύρια ερευνητική υποδομή της χώρας. Αποτελεί μέλος του European Culture Collections' Organisation (ECCO) και περιλαμβάνει πρωτογενείς και ευκαιριακούς παθογόνους ζυμομύκητες και νηματοειδείς μύκητες ανθρώπινης και ζωικής προέλευσης, καθώς και το γενετικό τους υλικό και τους μεταβολίτες τους.
Σήμερα η συλλογή περιλαμβάνει συνολικά 2.462 στελέχη παθογόνων ζυμομυκήτων και 1.065 στελέχη νηματοειδών μυκήτων, τα οποία αντιπροσωπεύουν περίπου 400 είδη ασκομυκήτων και βασιδιομυκήτων ζυμομυκήτων και περίπου 186 είδη νηματοειδών μυκήτων, συμπεριλαμβανομένων κλινικών απομονώσεων ατελών μυκήτων (mitosporic fungi), Βασιδιομυκήτων, Ασκομυκήτων και Ζυγομυκήτων.
Η συλλογή παρέχει δυνατότητα ηλεκτρονικής αναζήτησης για 773 στελέχη ζυμομυκήτων και νηματοειδών μυκήτων, εκ των οποίων 200 είναι στελέχη αναφοράς. Όλα τα δημόσια διαθέσιμα στελέχη έχουν ταυτοποιηθεί με πολυφασική προσέγγιση (polyphasic identification).
Η συλλογή είναι αφιερωμένη στην απομόνωση, διατήρηση και μελέτη πρωτογενών και ευκαιριακών μυκητιακών παθογόνων που προσβάλλουν τον άνθρωπο και τα ζώα, καθώς και του γενετικού τους υλικού. Περιλαμβάνει στελέχη μυκήτων κλινικής και περιβαλλοντικής προέλευσης, τα οποία χρησιμοποιούνται για ερευνητικούς, διαγνωστικούς και εκπαιδευτικούς σκοπούς στον τομέα της ιατρικής μυκητολογίας.
Επιπλέον, η συλλογή περιλαμβάνει ιδιαίτερα λοιμογόνους πρωτογενείς και νευροτρόπους παθογόνους μικροοργανισμούς, καθώς και πρωτογενή και ευκαιριακά ανθρώπινα παθογόνα που προέρχονται από ευρωπαϊκές χώρες, την Ινδία, την Κίνα, τη Βραζιλία και την Αυστραλία.
Είναι η συστηματική διατήρηση, ταυτοποίηση και τεκμηρίωση παθογόνων μυκήτων, καθώς και η υποστήριξη της επιστημονικής έρευνας και της εκπαίδευσης φοιτητών και ερευνητών. Παράλληλα, η συλλογή συμβάλλει στη διεθνή επιστημονική συνεργασία μέσω της διάθεσης χαρακτηρισμένων στελεχών σε ερευνητικά δίκτυα και βάσεις δεδομένων, ενισχύοντας τη μελέτη της παθογένειας, της επιδημιολογίας και της αντοχής των μυκήτων στα αντιμυκητιασικά φάρμακα.
Στελέχη: Διατηρεί χιλιάδες στελέχη παθογόνων ζυμομυκήτων και υφομυκήτων (νηματοειδών μυκήτων).
Ποικιλομορφία: Καλύπτει εκατοντάδες διαφορετικά είδη μυκήτων, περιλαμβάνοντας τόσο κλασικά στελέχη όσο και σύγχρονους παθογόνους οργανισμούς.
Η συλλογή και οι συνδεδεμένες διαγνωστικές μονάδες παρέχουν υπηρεσίες τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, οι οποίες περιλαμβάνουν:
Διαγνωστικός Έλεγχος: Μικροσκοπική αναζήτηση και καλλιέργειες για την απομόνωση παθογόνων.
Ταυτοποίηση: Χρήση συμβατικών, φαινοτυπικών και μοριακών τεχνικών (όπως ανάλυση αλληλουχίας DNA) για ταυτοποίηση ακριβείας.
Έλεγχος Ευαισθησίας: Δοκιμές ευαισθησίας ζυμομυκήτων και υφομυκήτων σε αντιμυκητιασικά φάρμακα, βάσει των πρότυπων πρωτοκόλλων
Διατήρηση (ex situ) μυκητιακών στελεχών σε ελεγχόμενες συνθήκες, με σκοπό την ασφαλή μακροχρόνια φύλαξη και τη δημόσια διάθεσή τους.
Διαχείριση δύο κατηγοριών καταθέσεων στελεχών, δημόσιας (public) και περιορισμένης πρόσβασης (restricted), ανάλογα με τους όρους χρήσης και διάθεσης.
Διάθεση καλλιεργειών ζυμομυκήτων και νηματοειδών μυκήτων για ερευνητικές, διαγνωστικές, βιοτεχνολογικές και φαρμακολογικές εφαρμογές.
Διάθεση γενετικού υλικού και μεταβολιτών μυκήτων για χρήση σε βιοτεχνολογική και φαρμακολογική έρευνα.
Απομόνωση και ταυτοποίηση ζυμομυκήτων και νηματοειδών μυκήτων, με τη χρήση συμβατικών και σύγχρονων μοριακών τεχνικών, από κλινικά δείγματα, καθώς και από δείγματα που σχετίζονται με τη δημόσια υγεία, την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής. Στα δείγματα αυτά περιλαμβάνονται νοσοκομεία, δημόσια κτίρια, τρόφιμα, ζωοτροφές και ποτά, γλυκά και θαλάσσια ύδατα αναψυχής, χερσαία περιβάλλοντα και παιδικές χαρές, καθώς και ιστορικά και πολιτιστικά μνημεία, όπως αρχαιολογικά και βυζαντινά ευρήματα και αντικείμενα.
Έλεγχος (screening) και χαρακτηρισμός μυκητιακών στελεχών για την ανίχνευση και αξιολόγηση χρήσιμων βιολογικών ιδιοτήτων και εφαρμογών.
Εκπαιδευτικό έργο, μέσω της εκπαίδευσης και κατάρτισης προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, υποψήφιων διδακτόρων και νέων ερευνητών στον τομέα της ιατρικής και εφαρμοσμένης μυκητολογίας.
Παροχή επιστημονικών συμβουλευτικών υπηρεσιών σε ερευνητικούς φορείς, ακαδημαϊκά ιδρύματα, δημόσιους οργανισμούς και ιδιωτικούς φορείς.
Η συλλογή UOA/HCPF περιλαμβάνει κλινικά απομονώματα από ανθρώπους και ζώα, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα παθογόνων:
Ζυμομύκητες (Yeasts): Μεγάλος αριθμός στελεχών του γένους Candida (π.χ. Candida albicans, Candida glabrata, καθώς και του ανθεκτικού Candida auris), Cryptococcus, Trichosporon και Malassezia.
Υφομύκητες/Νηματοειδείς (Molds): Στελέχη που προκαλούν ευκαιριακές λοιμώξεις, όπως Aspergillus (π.χ. Aspergillus fumigatus, Aspergillus flavus), Fusarium, Scedosporium και μύκητες της τάξης Mucorales.
Δερματόφυτα (Dermatophytes): Μύκητες υπεύθυνοι για λοιμώξεις του δέρματος, των νυχιών και των τριχών, όπως είδη των γενών Trichophyton, Microsporum και Epidermophyton.
Το ερευνητικό έργο της Μονάδας Μυκητολογίας επικεντρώνεται σε σύγχρονους τομείς της ιατρικής και εφαρμοσμένης μυκητολογίας, με στόχο την κατανόηση της βιολογίας, της παθογένειας και της επιδημιολογίας των μυκήτων.
Ειδικότερα, περιλαμβάνει:
Μοριακή φυλογενετική ανάλυση (molecular phylogeny) για τη διερεύνηση των εξελικτικών σχέσεων μεταξύ παθογόνων μυκήτων.
Ταυτοποίηση και τυποποίηση παθογόνων μυκήτων, με χρήση φαινοτυπικών και μοριακών μεθόδων υψηλής ακρίβειας.
Παγκόσμια μυκητιακή επιδημιολογία, μελέτη της γεωγραφικής κατανομής και της διασποράς μυκητιακών λοιμώξεων.
Παθογένεση μυκήτων, με στόχο την κατανόηση των μηχανισμών λοιμογόνου δράσης και αλληλεπίδρασης με τον ξενιστή.
DNA barcoding κλινικών μυκήτων, για την ταχεία και αξιόπιστη μοριακή ταυτοποίηση ειδών.
Δοκιμές ευαισθησίας σε αντιμυκητιασικούς παράγοντες (antifungal susceptibility testing), για την αξιολόγηση της αντοχής και της θεραπευτικής ανταπόκρισης.
Απομόνωση και χαρακτηρισμός βιοενεργών μυκητιακών μεταβολιτών, με πιθανές βιοτεχνολογικές και φαρμακολογικές εφαρμογές.
Ανάπτυξη και βελτιστοποίηση καλλιεργητικών υλικών (culture media) για τη βέλτιστη ανάπτυξη ζυμομυκήτων και νηματοειδών μυκήτων, καθώς και για τη διατήρηση και μεταφορά τους υπό κατάλληλες συνθήκες.